تنها وبسایت رسمی شرکت نوآوران سلامت گستر شریف noavaran-sharif.ir و noavaran-sharif.com

راه ارتباطی ما با شما سامانه پیامکی 50002210801

تنها لوگو رسمی ثبت شده شرکت نو آوران سلامت گستر شریف نوآوران شریف میباشد.

مقاله
راه حلی متن‌باز ابر خصوصی برای بهداشت و درمان روستایی
بهمن ۲, ۱۳۹۵
مقاله
مدیریت امنیت پایگاه داده برای نرم افزار به عنوان خدمتِ بهداشت و درمان در ابر AWS آمازون
بهمن ۲, ۱۳۹۵

سیستم قابل اعتماد وقت‌دهی قرار ملاقات آنلاین برای NHIS سرپایی در بیمارستان‌های آموزش نیجریه

مقاله

چکیده

تعداد قرارملاقات‌های از دست‌رفته در مؤسسات بهداشت و درمان در نیجریه باعث بروز مشکلاتی شده است، در نتیجه، نیاز به سیستم بهداشت و درمان یکپارچه برای مداخله و فراهم‌آوری بی‌نقص درمان برای پزشکان دیده می‌شود. سیستم زمان‌بندی در نقطه‌ی تقاطع فراهم‌آوری کارآیی و دسترسی به‌موقع به خدمات بهداشت و درمان قرار دارد. این پژوهش یک طرح بیمه‌ی سلامت ملی[۱] آنلاین برای سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی سرپایی ارائه می‌دهد به طوری که بیماران NHIS می‌توانند برنامه‌ی هر کارمند موجود یا پزشک را به منظور رزرو یک قرارملاقات با زمان‌های متناظرِ تعیین‌شده توسط پزشک موجود، مشاهده و مورد دسترسی قرار دهند. این سیستم با استفاده از PHP، macromedia  dreamweaver، apache و MySQL توسعه یافته است که این انتخاب‌ها به منظور حصول اطمینان از نیرومند، ارزانی و قابل اجرا بودن کاربرد بر روی سکوهای مختلف انجام شده‌اند. این سیستم سکویی را برای تجهیز وقت‌دهی و مدیریت وقت‌دهی‌های قرارملاقات‌های بیماران فراهم می‌آورد. هم‌چنین، کارکنان بهداشت و درمان را قادر به دسترسی آسان برای مدیریت قرارملاقات‌های بیماران و تولید گزارش‌های مربوطه می‌سازد.

کلمات کلیدی

NHIS، قرارملاقات پزشکی، سیستم وقت‌دهی، سیستم بهداشت و درمان.

۱٫ مقدمه

در این جامعه‌ی سریع، وضعیت کنونی بخش بهداشت و درمان نیازمند کارایی و رضایت بیماران از تحول خدمات پزشکی است. تعداد قرارملاقات‌های از دست‌رفته و هدر رفتن غیرضروری زمان ملاقات بیماران منجر به بروز مشکلی قریب‌الوقوع برای مؤسسات بهداشت و درمان شده است. بنابراین، به یک سیستم بهداشت و درمان یکپارچه برای مداخله و فراهم‌آوری بی‌نقص درمان برای پزشکان نیاز است. در نتیجه، یک سیستم زمان‌بندی در نقطه‌ی تقاطع فراهم‌آوری کارآیی و دسترسی به‌موقع به خدمات بهداشت و درمان قرار گرفته است. وقت‌دهی قرار ملاقات سرپای موضوع مورد توجه بسیاری از بیمارستان‌ها و دیگر مؤسسات پزشکی است.

پژوهش بر روی زمان‌بندی قرار ملاقات دارای پیشینه‌ای طولانی است و با فعالیت‌های Welch و Bailey در سال ۱۹۵۲ آغاز شده است. معروف‌ترین نتیجه‌ی آن‌ها زمان‌بندی قرار ملاقات Bailey-Welch است که بیان می‌کند دو بیمار باید در آغاز روز و دیگر بیماران به طور یکنواخت در سراسر روز وقت‌دهی شوند تا سوءاثر عدم حضور بیماران و تأخیر آنان خنثی شود. Bailey اعلام کرده است که یک سیستم قرار ملاقات یک تعادل میان زمان‌های انتظار پزشکان و بیماران است. گرچه میانگین دوره‌های زمان انتظار درمان سرپایی طولانی است، پزشکان اغلب دارای زمان بیکاری هستند. بیمارانی که در قرار ملاقات خود حضور نمی‌یابند یا تأخیر دارند این زمان‌های بیکاری را برای پزشکان ایجاد می‌کنند که منجر به استفاده‌ی کم از ظرفیت درمان سرپایی می‌شود. حفره‌های موجود در زمان‌بندی قرارملاقات هم‌چنین منجر به استفاده‌ی کم‌تر از زمان پزشکان می‌شود.

پژوهش بر روی درمان‌های سرپایی نشان می‌دهد که زمان انتظار، مهم‌ترین عامل عدم رضایت بیماران از خدمات بیمارستانی است. بر اساس پزشکان و کارمندان، اضافه‌کاری و بار کاری حداکثر تهدیدهای احتمالی برای کیفیت درمان و کار است، زیرا استرس و فشار زمانی را افزایش می‌دهند. این پژوهش متمرکز بر زمان‌بندی سرپایی به عنوان ابزاری برای حل این مشکلات برای درمانگاه‌های سرپایی است. بنا بر Cayirli، زمان دسترسی، زمان میان درخواست بیمار برای یک قرار ملاقات و حضور او در درمانگاه سرپایی است. زمان انتظار داخلی یک بیمار، دوره‌ی میان آغاز زمان زمان‌بندی‌شده و زمان واقعی شروع مشاوره‌ی او است. زمان انتظار به دلیل حضور زودهنگام بیمار از زمان انتظار داخلی او استخراج می‌شود، بنابراین نتیجه‌ی سیستم قرارملاقات نیست.

دسترسی به بهداشت و درمان با هزینه‌های مقرون‌به‌صرفه، مانند دیگر کشورهای آفریقایی، چالش‌های زیادی در نیجریه ایجاد کرده است. فراهم‌آوری کیفیت، دسترس‌پذیری و مقرون‌به‌صرفه بودن بهداشت و درمان یک مشکل جدی است و به همین دلیل، نیجریه در تحویل بهداشت و درمان دارای رتبه‌ی پایینی از طرف سازمان‌های بین‌المللی است. به منظور مورد توجه قرار دادن این وضعیت در بخش سلامت و فراهم‌آوری دسترسی جهانی به کیفیت خدمت بهداشت و درمان در این کشور، طرح بیمه‌ی سلامت ملی با هدف فراهم‌آوری دسترسی به کیفیت بهداشت و درمان برای تمام مردم نیجریه، در این کشور معرفی شده است. در سال ۱۹۹۳، دولت فدرالی، وزارت بهداشت فدرال را موظف به آغاز این طرح در کشور از سال ۱۹۹۹ کرد و این طرح برای پوشش‌دهی به بیش‌تر مردم تغییر یافت. NHIS پس از آغاز به کار رسمی خود توسط دولت فدرال در سال ۲۰۰۵ عملیاتی شد.

هدف NHIS حصول اطمینان از فراهم‌آوری بیمه‌ی سلامت “که باید افراد بیمه‌شده و وابسته‌های آنان را شامل مزایای خدمات سلامت با کیفیت خوب و مقرون‌به‌صرفه کند” است. به دلیل مقرون‌به‌صرفگی این طرح، ذی‌نفعان بیش‌تری مستحق استفاده از مزایای پزشکی هستند و به همین دلیل، مشکلاتی در بیمارستان آموزشی نیجریه به وجود آمده است، زیرا تعداد زیادی بیمار سرپایی که برای فرصت‌های محدود قرار ملاقات با پزشک با یکدیگر رقابت دارند در صف هستند. به عنوان نتیجه، زمان‌های انتظار زیادی پیش از دسترسی یک بیمار سرپایی NHIS به یک پزشک وجود دارد. بنابراین دسترسی و در دسترس‌پذیری قرار ملاقات به عنوان یک مؤلفه‌ی کلیدی از رضایت بیماران سرپایی درون یک سیستم پزشکی NHIS وجود دارد.

به دلیل مشکل بزرگ زمان انتظار طولانی که پیش روی بسیاری از بیماران سرپایی و مخصوصاً بیماران سرپایی NHIS در بیمارستان‌های آموزشی نیجریه، به توسعه‌ی یک سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی بیماران سرپایی NHIS مبتنی بر وب برای کمک به بیماران در رزرو قرار ملاقات و دسترسی به سوابق پزشکی‌شان به صورت آنلاین نیاز است. این کار با هدف کاهش تعداد قرارملاقات‌های از دست‌رفته، صف‌های غیرضروری بیماران سرپایی در درمانگاه‌ها و زمان انتظار طولانی بیماران سرپایی در درمانگاه‌ها انجام می‌شود. این سیستم بیماران سرپایی را قادر به ورود NHIS با استفاده از عدد NHIS خود در رابط وقت‌دهی قرارملاقات و مشاهده‌ی تقویم زمان‌بندی برای پزشکان موجود، زمان‌های موجود و شماره‌ی اتاق پزشکان موجود می‌سازد. سپس رزرو یک قرارملاقات توسط انتخاب از لیست کارکنان موجود که زمان بیمار را تأیید می‌کنند انجام می‌شود. این مقاله یک سیستم وقت‌دهی قرارملاقات پزشکی برای بیماران سرپایی NHIS مبتنی بر وب ارائه می‌دهد که یک محیط دوستانه با کاربر برای استفاده‌ی بیماران و کارکنان ایجاد می‌کند. هدف آن نیز توانمندسازی بیماران برای وقت‌دهی و مدیریت قرارملاقات‌هایشان در عین راحتی و کاهش زمان انتظار غیرضروری برای مشاوره است.

۲٫ پیشینه‌ی پژوهش

۱٫ ۲ زمان انتظار

زمان انتظار به سادگی به معنی یک دوره‌ی زمانی است که فرد باید پس از درخواست یا دستور یک اتفاق، به منظور رخ دادن آن صبر کند. زمان انتظار بیمار به عنوان “طول مدتی که از زمان ورود بیمار به درمانگاه سرپایی تا زمانی که بیمار نسخه‌ی خود را دریافت می‌کند سپری می‌شود” و به صورت زمان کل پذیرش تا مشاوره با یک پزشک تعریف شده است. دو زمان انتظار وجود دارد که اولی زمان سپری‌شده برای دیدن پزشک و دیگری زمان به دست آوردن دارو است. در این مقاله زمان انتظار برای ملاقات با پزشک در نظر گرفته شده است.

زمان‌های انتظار طولانی مشکلی جدی برای بیمارانِ استفاده‌کننده از مراکز سلامت شهری در کشورهای در حال توسعه هستند. یک سیستم قرارملاقاتِ قطعه‌ای در یک مرکز سلامت بزرگ آفریقای جنوبی معرفی و ارزیابی شده است. زمان‌های انتظار تمامی بیماران در طی یک دوره‌ی یک هفته‌ای قبل و بعد از پیاده‌سازی قرار ملاقات‌ها اندازه‌گیری شده است. گروه‌هایی متمرکز تشکیل و مصاحبه‌های فردی با بیماران و کارکنان انجام شده است. پس از معرفی قرارملاقات‌ها، بیماران با بیماری‌های حاد و مزمن و قرارملاقات‌ها، دارای زمان انتظارهای تا حد قابل ملاحظه‌ای کمتر نسبت به بیماران بدون قرار ملاقات است.

قرارملاقات‌ها هیچ فایده‌ای برای بیمارانِ بدون ملاقات با پزشکان یا خرید داروهای تکراری ندارند. با این وجود، پس از معرفی این سیستم، یک افزایش کلی در زمان‌های انتظار بیماران و عمدتاً به دلیل انتخاب یک روز معمول برای مطالعه دیده شده است. گروه‌های تمرکز و مصاحبه‌ها نشان داده‌اند که کارکنان در ابتدا مشکوک بودند، اما بعداً نسبت به سیستم خوش‌بین شدند. بیماران در تمامی سطوح درباره‌ی سیستم مشتاق بودند. این مطالعه نشان می‌دهد که قرارملاقات‌های قطعه‌ای می‌توانند زمان‌های انتظار بیماران حاد را کاهش دهد، اما ممکن است برای تمامی بیماران مناسب نباشد. کارکنان و بیماران نگرش‌های متفاوتی داشتند که با تجربه‌ی سیستم جدید همگرا شده‌اند.

۲٫ ۲ سیستم قرارملاقات بیماران

یک سیستم قرار ملاقات بیمار یا زمان‌بندی قرار ملاقات برای مرکز بهداشت و درمان از سال‌ها پیش شروع شده است. مدیریت قرارملاقات‌های بیماران در فعالیت‌های پیشین خود مدل‌های ساده‌شده‌ی صف‌دهی و شرایط زمان‌بندی نسبتاً ایستایی را توسعه داده است. تلاش دیگری نیز برای محاسبه‌ی زمان انتظار میان بیمار و پزشک با استفاده از مدل‌های صف‌دهی ریاضیاتی به منظور حداقل‌سازی زمان انتظار انجام شده است. با این وجود، سیستم قرار ملاقات به طور سنتی وقت پزشک را مهم‌تر از وقت بیمار در نظر گرفته است بنابراین یک سیستم قرار ملاقات برای حداقل‌سازی زمان بیکاری پزشک طراحی شده است، اما طراحی کنونی یک سیستم قرارملاقات مبتنی بر عوامل قطعی با توجه به هم بیمار و هم پزشک است.

سیستم قرار ملاقات بیمار دارای ساختار پیچیده‌ای است زیرا زمان قرار ملاقات بیمار در مرکز بهداشت و درمان را نشان می‌دهد و زمان انتظار بیمار را مبتنی بر نوع و دوره‌ی قرار ملاقات بیمار کنترل می‌کند. به علاوه، یک سیستم قرار ملاقات بیمار برای مدیریت زمان پزشک، کاهش زمان انتظار بیمار، کاهش زمان بیکاری پزشک، کاهش زمان بیکاری پرستار و بهبود کیفیت خدمت در یک مرکز سلامت ایجاد شده است.

۱٫ ۲٫ ۲ تأخیر قرار ملاقات

پژوهش پیشین نشان داده است که هر چه تأخیر قرار ملاقات یعنی زمان میان روز درخواست قرار ملاقات توسط بیمار تا تاریخ قرار ملاقات اصلی‌اش بیش‌تر باشد، احتمال آن‌که بیمار قرارملاقات خود را لغو کند یا در آن حاضر نشود بیش‌تر است. این موضوع روشی آشکار برای حداقل‌سازی عدم حضورها و لغوها پیشنهاد می‌کند: این کار با درخواست از بیماران برای حضور بلافاصله یا انجام درخواست‌های قرار ملاقات در روزی که می‌خواهند حضور یابند انجام می‌شود و یک دسترسی آزاد[۲] یا یک سیاست دسترسی پیشرفته نام دارد و تبدیل به یک نمونه‌ی محبوب در عمل و موضوع پژوهش‌های کنونی شده است. چندین نویسنده تجربیات خود در پیاده‌سازی OA را گزارش داده‌اند که هم مثبت و هم منفی هستند. برخی شاغلین پزشکی قویاً از OA پشتیبانی می‌کنند و افرادی نیز هستند که به سختی در مخالفت با آن هستند.

۲٫ ۲٫ ۲ مدیریت سیستم قرار ملاقات بیماران

بر اساس نظر Dexter، مدیریت سیستم قرار ملاقات بیماران یک کاربرد رایانه‌ای برای مدیریت و کاهش زمان انتظار بیماران در یک مرکز بهداشت و درمان است. برخی مراکز بهداشت و درمان از هیچ سیستم قرارملاقاتی استفاده نمی‌کنند و بنابراین دارای میانگین زمان انتظار بیمار بیش‌تری نسبت به مراکز بهداشت و درمانی هستند که از سیستم قرار ملاقات بیماران استفاده می‌کنند. بیماران ممکن است بیش از یک ساعت برای ملاقات با یک پزشک در یک مرکز بهداشت و درمان منتظر باشند، هم‌چنین ممکن است دچار احساس بی‌احترامی و رفتار ناعادلانه نیز شوند. بنابراین وقتی به بیماران یک زمان قرار ملاقات در یک مرکز بهداشت و درمان داده می‌شود، بیماران می‌توانند خدمت آن مرکز را ارزیابی کنند.

بنابراین، توسعه‌ی فرآیند قرارملاقات بیماران برای مراکز بهداشت و درمان، استفاده از مدل صف‌دهی پیچیده که بسیاری از ویژگی‌های سیستم واقعی( ذخیره‌ی زمان، کاهش زمان بیکاری و …) را دارد ضروری می‌کند. بنابراین زمان‌بندی قرار ملاقات نشان‌دهنده‌ی وضعیت واقعی در مرکز بهداشت و درمان است. از طرف دیگر، عمل استاندارد برای زمان‌بندی و پردازش قرارملاقات‌های بیمار مبتنی بر طبیعت درمان‌های بیماران است و رویکردهای بهتر که نسبت به نیازهای بیماران حساس‌تر هستند، مطلوب‌تر می‌باشند.

۳٫ ۲ سیستم وقت‌دهی آنلاین

یک سیستم آنلاین به عنوان یک سیستم مبتنی بر وب شناخته می‌شود. یک وب از صفحاتی ایجاد شده است که به نام صفحه‌ی وب یا وب‌سایت شناخته می‌شوند و یک وب‌سایت، یک برنامه‌ی رایانه‌ای است که بر روی یک سرور وب اجرا می‌شود و دسترسی به گروهی از صفحات وب مرتبط به هم را فراهم می‌آورد. یک سیستم مجموعه‌ای از مؤلفه‌های مستقل است که برای دست‌یابی به یک هدف مشترک با هم کار می‌کنند. بنابراین یک سیستم مبتنی بر وب، سیستمی است که توسط یک کاربر و به منظور دست‌یابی به یک وظیفه‌ی خاص برای یک هدف مفروض، از طریق اینترنت قابل دسترسی است. اینترنت نیز سیستمی است که برای ارتباط رایانه‌ها و شبکه‌های رایانه‌ای استفاده می‌شود و به پیوند میلیون‌ها شبکه‌ی رایانه‌ای در سراسر جهان کمک می‌کند و به کاربران اجازه‌ی دریافت اطلاعات ذخیره‌شده بر روی رایانه‌های دیگر از راه دور را می‌دهد.

بنا به نظر Chua، تقاضای عمومی برای سیستم بهداشت و درمانِ بهتر و تعداد هشداردهنده‌ی قرار ملاقات‌های از دست‌رفته، بخش بهداشت و درمان را مجبور به شناسایی چگونگی تحویل خدمات درمان کرده است. امروزه با پیشرفت‌های دیگر فناوری اطلاعات و ظهور سیستم بهداشت و درمان به عنوان یک سیستم بحرانی، سیستم زمان‌بندی در نقطه‌ی تقاطع فراهم‌آوری کارآیی و دسترسی به‌موقع به خدمات بهداشت و درمان قرار دارد. روش معمول رزرو قرار ملاقات، از طریق فکس، تلفن یا پست الکترونیکی است. اما با پیشرفت نفوذ روزافزون اینترنت، صنعت بهداشت و درمان به سمت استفاده از یک سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات آنلاین حرکت می‌کند.

یک سیستم قرار ملاقات مبتنی بر وب در تایوان استفاده شده است. همه‌ی افراد باید در این برنامه‌ی بیمه‌ی سلامت ملی ثبت‌نام کنند. زمانی که یک شخص نیازمند خدمت سلامت باشد، کارت بیمه‌ی سلامت خود را به پزشک بیمارستان نشان می‌دهد. چندین روش برای انجام قرار ملاقات وجود دارد. یک شخص یا می‌تواند مستقیماً برای مشاوره هرروزه به بیمارستان مراجعه کند یا اگر وضعیتش مبرم نیست، از خانه و از طریق یک تماس تلفنی یا پست الکترونیکی یک قرار ملاقات را رزرو کند. اینترنت گستره‌ای از فناوری‌هایی را فراهم می‌آورد که بیمارستان‌ها را قادر به برقراری ارتباط با بیماران خود می‌سازد. اخیراً و همگام با افزایش رواج اینترنت، بسیاری از بیمارستان‌ها وب‌سایت سیستم قرار ملاقات خود را برپا ساخته‌اند. ارتباطات الکترونیکی میان بیمار و فراهم‌آورنده امیدبخش بهبود کارآیی و اثربخشی خدمات درمانگاهی است.

۴٫ ۲ طرح‌های موجود قرار ملاقات بیمارستان

یکی از کاربردهای توسعه‌یافته برای مدیریت وقت‌دهی قرار ملاقات بیماران از زمان‌های ورود نمایی استفاده کرده است. این مدل فرض می‌کند که زمان‌های ورود نمایی نمی‌توانند مستقیماً توسط تاریخ تأیید شوند و محدود به طبیعت زمان‌بندی قرار ملاقات هستند. از آن‌جایی که قرار ملاقات‌ها در آینده زمان‌بندی می‌شوند، مدل دقیق رسیدن تماس‌ها تنها دارای اثر محدودی بر اندازه‌های مربوط به زمان میان تماس و زمان قرار ملاقات دارد. به همین دلیل، چالش ایجاد سیستم قرار ملاقات طراحی یک سیستم مناسب مبتنی بر محیط رویه‌ی بهداشت و درمان است. در نتیجه، فراهم‌آورنده‌ی قرار ملاقات در مرکز بهداشت و درمان می‌تواند یک بیمار را در قالب زمانی مناسب از یک روز خاص زمان‌بندی کند.

Klassen روش دیگری برای مدیریت قرار ملاقات بیمار با استفاده از زمان‌بندی چندگانه‌ی قرار ملاقات‌ها در محیط‌های چند دوره‌ای توسعه داده است. بیماران  می‌توانند برای هر زمانِ قرار ملاقات تماس بگیرند اما اگر آن دوره‌ی زمانی پر بود، زمان قرار ملاقات با زمان دیگری جایگزین می‌شود. به علاوه، ترکیب‌های مختلفی برای قرار ملاقات‌های چندگانه و وقت‌دهی دوگانه برای مصارف عملیاتی مختلف و وابسته به محیط بهداشت و درمان، اندازه‌گیری و توصیه شده‌اند زیرا تنوع درخواست‌های قرار ملاقات به جز در زمانی که سیستم دارای انتخاب اضافه‌کاری است تأثیر کمی بر روی عملکرد سیستم قرار ملاقات و مخصوصاً نگه‌داری عملکرد قابل قبول دارد.

بسیاری از مطالعات پیرامون قرار ملاقات بیماران دریافته‌اند که قواعد یا سیاست‌هایی برای سیستم زمان‌بندی قرار ملاقات وجود دارد به طوری که زمان‌بندی برای بیش از ۲۰ یا ۳۰ مشتری انجام نشود و بهترین زمان‌بندی، قرار دادن دو بیمار در اولین قرار ملاقات و پخش بقیه‌ی بیماران به طور یکنواخت در آن دوره و بر اساس زمان‌های میانگین خدمت است. از طرف دیگر، یک بیمار می‌تواند بدون آگاهی از نوع قرار ملاقات و شماره‌ی صف قرار ملاقات تماس بگیرد در حالی که نمی‌داند آیا قرار ملاقات متغیر است یا خیر. گاهی مدت دقیق برای هر بیمار معلوم و در زمان‌های دیگر نامعلوم است. سیستم دیگری که توسط Mustafa توسعه یافته است، به یک بیمار پذیرش‌شده با نام کاربری و گذرواژه، اجازه‌ی دسترسی و بررسی لیست الفبایی بیماران و انتخاب پزشکی که آدرس پست الکترونیکی و پروفایلش فراهم آمده است را می‌دهد. یک بیمار هم‌چنین می‌تواند تقویم پزشکان شاغل را برای یافتن روز کاری آنان برای درخواست یک قرار ملاقات مشاهده کند. زمانی که بیمار مشاهده‌ی تقویم را انتخاب کند، می‌تواند هر روز معتبر در هر ماه را برای ایجاد یک قرار ملاقات برگزیند. پس از آن، بیمار یک پست الکترونیکی از سیستم برای تأیید زمان قرار ملاقات یا آگاه کردن بیمار از این‌که زمان قرار ملاقات توسط بیمار دیگری پر یا توسط پزشک مسدود است دریافت می‌کند. به طور کلی، سیستم قرار ملاقات بیمار، تمامی انتخاب‌ها و توانایی‌ها مانند انتخاب یک پزشک و انتخاب زمان قرار ملاقات را برای بیمار فراهم می‌آورد و آنان را قادر به دسترسی شبانه‌روزی به سیستم بهداشت و درمان و زمان‌بندی قرار ملاقات‌هایشان با استفاده از اینترنت و بدون صرف زمان برای یک پرستار یا تماس‌های تلفنی طولانی می‌سازد.

Wijewickrama و Takakuwa اظهار داشته‌اند که زمان اجرای بهداشت و درمان از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۵:۳۰ بعد از ظهر در روزهای هفته است. در طی این دوره، چهار نوع بیمار برای قرار ملاقات مشاوره به مرکز بهداشت و درمان مراجعه می‌کنند: بیماران قرار ملاقاتی، بیماران قرار ملاقات روزانه( مراجعات حضوری)، بیمارانی که برای انجام یک آزمایش پزشکی آمده‌اند و بیماران جدید. بیمارانی که دارای قرار ملاقات هستند بر بیمارانی که برای مشاوره بدون قرار ملاقات مراجعه‌ی حضوری داشته‌اند اولویت دارند. در نتیجه، این بیماران باید مدت زمان بیش‌تری در اتاق انتظار منتظر دیدار با پزشک باشند حتی اگر زمان مشاوره‌شان تنها چند دقیقه به طول بیانجامد.

Porta-Sales و همکارانش سیستم دیگری توسعه داده‌اند. مفهوم کلی این سیستم برقراری ارتباط، نظارت و زمان‌بندی قرار ملاقات با مرکز بهداشت و درمان است که در ابتدا توسط یک پرستار خبره و بیمارِ شروع‌کننده‌ی ارتباط با مرکز بهداشت و درمان با استفاده از تلفن آغاز شده است. به علاوه، این مرکز بهداشت و درمان می‌تواند از مناطق مختلفی قابل دسترسی باشد. بنابراین منابع و مشاوره‌های رایانه‌ی شخصی باید از مقاصد مختلف، دیگر بیمارستان‌ها، توسط پزشکان عمومی و حتی خود بیماران دسترس‌پذیر باشد.          Porta-Sales و همکارانش ۵۳۴ بیمار را برای یک دوره‌ی بیش از یک سال مطالعه کرده‌اند. پس از اولین ملاقات، ۱۹۵ بیمار برای قرار ملاقات زمان‌بندی‌شده‌ی دوم باز نگشته‌اند و ۲۰۳ نفر از آنان وارد سومین قرار ملاقات خود شده‌اند. دلیل اصلی با توجه به قرار ملاقات‌های زمان‌بندی‌شده، ورود به مرکز بهداشت و درمان بوده است. میانه‌ی زمانِ گریز[۳] میان اولین و دومین قرار ملاقات ۲۱ روز، میان دومین و سومین قرار ملاقات ۲۷٫۵ روز و میان اولین و سومین قرار ملاقات ۴۸ روز بوده است. مقایسه‌ی میان بیمارانی که در سومین قرار ملاقات متوالی خود حضور نیافته‌اند و بیمارانی که در آن حضور یافته‌اند، نشان داده است که بیماران دسته‌ی اول( در قرار ملاقات اول خود) دارای وضعیت عملکرد پایین‌تری بوده‌اند.

Su و همکارانش، در یک بیمارستان خصوصی مطالعه کرده‌اند که دارای درمانگاه‌های زیادی است. برای هر درمانگاه، میانگین بار بیماران ۲۰ نفر در هر بخش مشاوره( صبح یا بعد از ظهر) بوده است و سیستم بهداشت و درمان از هر دو مدل قرار ملاقات بیمار و مدل پذیرش بیمار استفاده می‌کند. این سیستم بیماران را قادر به در اختیار داشتن پزشکان خاصی که خودشان برای مشاوره و پذیرش انتخاب کرده‌اند می‌کند. سیستم مدیریت قرار ملاقاتِ مطالعه‌شده توسط Su و Shih مبتنی بر ۲۰ رزرو اول برای بیماران زمان‌بندی شده است و پس از آن، تنها به هفت بیمار پیشنهاد زمان‌بندی می‌شود. اعداد فرد پس از ۲۰ برای مراجعه‌کنندگان حضوری تخصیص داده شده است. زمان رسیدن اولین بیمار برابر با زمان آغاز به کار درمانگاه در نظر گرفته می‌شود. بیماران زمان‌بندی‌شده بر مبنای ۳ دوره‌ی زمانی اصلی تخصیص داده می‌شوند و هم‌چنین درمورد زمان رسیدن قرارگذاشته‌شده آگاه می‌گردند. اگر بیمار زمان‌بندی‌شده سر وقت حضور نیابد، بیمار موجود بعدی بلافاصله مشاوره را دریافت می‌کند. فسلفه‌ی اجرای مدیریت خدمات در این‌جا بر اساس “ملاقات به ترتیب ورود” است تا زمان انتظار بیماران محدود شود. در نتیجه، اگر بیماران در زمان تعیین‌شده حاضر باشند، می‌توانند برای ملاقات با یک پزشک به صورت حضوری نیز به درمانگاه بیایند.

برخی از سیستم‌های موجود وقت‌دهی قرار ملاقات دارای محدودیت‌هایی هستند و سیستم توسعه‌یافته در این پژوهش این محدودیت‌ها را با استفاده از ارسال یک پست الکترونیکی به بیمار برای آگاهی از تأیید قرار ملاقات، از سیستم موجود در تأیید قرار ملاقات پزشکی بیمار حذف می‌کند. هم‌چنین، بیماران را قادر به مشاهده و نظارت بر سوابق پزشکی‌شان به صورت آنلاین می‌سازد.

۳٫ روش‌ها

به منظور دستیابی به اهداف این پژوهش، پژوهشگران شخصاً به سه بیمارستان آموزشی نیجریایی در جنوب غربی این کشور رفتند و با تمرکز بر بیماران NHIS وقت‌دهی قرار ملاقات‌ها در این بیمارستان‌ها را بررسی نمودند. هم‌چنین به عنوان یک پیگیری، پژوهشگران با ۴ پزشک و ۱۰ بیمار در هر یک از این بیمارستان‌های آموزشی به منظور ارزیابی روش قرار ملاقات دستی و رزرو، مصاحبه نمودند. به علاوه، داده‌های رزرو قرار ملاقات و زمان‌بندی از طریق مصاحبه‌های ساخت‌یافته و غیرساخت‌یافته‌ی شخصی جمع‌آوری شدند. برخی از اَشکال وقت‌دهی قرار ملاقات استفاده شده در درمانگاه‌های سرپایی نیز جمع‌آوری و به عنوان راهنمایی به منظور توسعه‌ی سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی آنلاین برای بیماران NHIS در نیجریه استفاده شده‌اند.

پایگاه داده با استفاده از MySQL برای سیستم توسعه یافته است. در فرآیند توسعه‌ی سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات برای بیماران NHIS، سوابق در پایگاه داده ذخیره شده‌اند. MySQL در wampserver برای ایجاد و افزایش پایگاه داده به کار برده شده است. سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی برای بیماران NHIS در نیجریه با استفاده از dream weaver و PHP پیاده‌سازی شده است و Apache به عنوان سروری برای فراهم‌آوری عملکرد پایه‌ی وب GIS به کار برده شده است. PHP نیز به عنوان زبان اسکریپت‌نویسی برای برنامه‌نویسی سمت سرور استفاده شده است به طوری که دانش موجود در پایگاه داده را تغییر می‌دهد.

۴٫ معماری سیستم و نمودار use case

۱٫ ۴ معماری سیستم

معماری با اجازه به کاربران برای استفاده از سیستم رایانه‌ای قابل حمل، سیستم رایانه‌ی رومیزی و تلفن همراه به عنوان مرورگر وب برای دسترسی به سیستم وقت‌دهی ساخت‌یافته است. از معماری سمت مشتری نیز استفاده شده است که ما از سرور- مشتری نازک استفاده کرده‌ایم. سیستم وقت‌دهی قرارملاقات پزشکی دارای دو مؤلفه به نام‌های سمت سرور و سمت مشتری است که دومی بر روی مرورگر اجرا می‌شود.

در رویکرد مشتری تقریباً تمامی فعالیت‌های پردازشی بنا بر تقاضا و در سمت سرور انجام شده و وظیفه‌ی مشتری نمایش داده و اطلاعات بر روی صفحه است. از آن‌جایی که در معماری سرور- مشتری نازک، مرورگر وب، مشتری است، در این پژوهش نیز این معماری استفاده شده است زیرا به وسیله‌ی آن کاربران نیازی به نصب هیچ نرم‌افزاری بر روی رایانه‌های شخصی خود به جز یک مرورگر استاندارد وب ندارند که اغلب به همراه بیش‌تر سیستم‌عامل‌های رایانه‌های شخصی و تقریباً تمامی تلفن‌های همراه استاندارد کنونی موجود است.

مشتریان نیازی به رایانه‌ی شخصی قدرتمندی ندارند و کاربران می‌توانند از هر رایانه‌ی شخصی با یک مرورگر وب مانند لپ‌تاپ/ نوت‌بوک، تلفن همراه یا رایانه‌ی شخصی رومیزی استفاده کنند. سرورها نیازمند پیکره‌بندی بیش‌تری( از نظر سخت‌افزاری) هستند زیرا به طور منظم در معرض بار سنگین هستند. شکل ۱ معماری سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی را نشان می‌دهد.

۲٫ ۴ نمودار use case

نمودار use case در نمایش نیازمندی‌های سیستم برای هر سیستم ارائه‌شده به کار برده می‌شود. یک use case یک توصیف واقع‌گرایانه از جریان کاری سیستم است و برای توصیف صریح اهداف و فعالیت‌های کاربران به کار می‌رود. نمودار use case که نیازمندی‌های سیستم را نشان می‌دهد برای نمایش چگونگی کارکرد سیستم پیشنهادشده در عمل استفاده می‌شود. تعامل میان عمل‌کننده و use caseها معمولاً با استفاده از نمودار use case توصیف می‌شود. نمودار use case سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی در شکل ۲ نشان داده شده است.

شکل ۱ معماری سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی

شکل ۲ سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی مبتنی بر وب

۵٫ سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی آنلاین

رابط کاربری به کاربران اجازه‌ی جهت‌یابی در سیستم و ارتباط با پایگاه‌داده را می‌دهد. طراحی رابط سیستم برای استفاده توسط هر کسی با دانش اندکی از عملکرد رایانه به اندازه‌ی کافی ساده و سیستم دارای ظاهری دوستانه با کاربر است که استفاده‌ی آن از طریق ویندوز، منوی رابط و دستگاه‌های اشاره‌گر[۴] را که در طراحی گرافیک رایانه‌ای بسیار مهم هستند را ساده ساخته است. ورودی سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی آنلاین از طریق رابط‌های کاربر موجود در حساب کاربری مدیر وب و بیماران گرفته می‌شود. یک منوی ورود که شامل رابطی دوستانه با کاربر برای دریافت کدهای پذیرش معتبر، نام کاربری و گذرواژه است نیز برای هر کاربر برای ورود به حساب‌هایشان موجود است. در حساب کاربری هر بیمار، داده‌ی مربوط به بیمار و پزشک موجود وارد شده و وقت‌دهی‌های قرار ملاقات ثبت شده‌اند. تمامی این داده‌های دریافت‌شده در پایگاه‌داده ذخیره می‌شوند.

۱٫ ۵ منوی پذیرش بیمار

هر بیمار پیش از دسترسی به سیستم، نیازمند ثبت‌نام است و باید یک نام کاربری و گذرواژه داشته باشد که برای ورود قبل از وقت‌دهی برای قرار ملاقات‌های پزشکی به کار برده می‌شود. هر بیمار که ثبت‌نام نکرده باشد اجازه‌ی دسترسی به منوی وقت‌دهی قرار ملاقات‌ها را ندارد زیرا ورود به منوی قرار ملاقات‌ها نیازمند یک نام کاربری و گذرواژه است. شکل ۳ منوی پذیرش بیمار پس از آن‌که بیمار با موفقیت به عنوان یک کاربر جدید برای استفاده از سیستم ثبت‌نام کرده است را نشان می‌دهد. این منویی است که به عنوان منوی تأیید برای پذیرش نمایش داده می‌شود و می‌تواند توسط بیمار چاپ شود که در شکل ۴ نشان داده شده است.

شکل ۳ منوی پذیرش بیمار

شکل ۴ خروجی پذیرش بیمار

۲٫ ۵ منوی فعالیت بیمار

منوی فعالیت بیمار که در شکل ۵ نشان داده شده است، نشان‌دهنده‌ی لیست پیوند عملیاتی است که یک بیمار می‌تواند با سیستم انجام دهد. موارد زیر فعالیت‌هایی هستند که یک بیمار می‌تواند انجام دهد:

  • وقت‌دهی قرار ملاقات
  • مشاهده‌ی گزارش قرار ملاقات
  • خروج

شکل ۵ منوی فعالیت بیمار

۳٫ ۵ تقویم هفتگی

این مورد بیماران را قادر به رزرو قرار ملاقات‌های پزشکی توسط کلیک بر روی آن پیوند و نمایش منوی بالایی می‌کند. این منو به بیماران اجازه می‌دهد تا تقویم زمان‌بندی‌شده توسط مدیر سیستم مبتنی بر فعالیت‌های هفتگی پزشکان در مجموعه‌ی بیمارستان آموزشی دانشگاه Obafemi  Awolowo را مشاهده کنند. زمانی که یک بیمار این تقویم را ببیند، می‌تواند متوجه شود که پزشک موجود در یک زمان خاص چه کسی است و قرار ملاقات خود را مبتنی بر آن برنامه رزرو کند. پس از مشاهده‌ی این تقویم، بیمار می‌تواند بر روی دکمه‌ی “بعد” برای ادامه‌ی فرآیند قرار ملاقات کلیک کند که در شکل ۶ نشان داده شده است.

شکل ۶ تقویم هفتگی

۴٫ ۵ منوی قرار ملاقات بیمار

منوی قرار ملاقات بیمار در شکل ۷ نشان داده شده و به منظور اجازه دادن به بیمار به رزرو قرار ملاقات پزشکی مبتنی بر تقویمِ مشاهده‌شده است. تمامی فیلدهای ارائه‌شده باید پر و سپس بر روی دکمه‌ی “ثبت” کلیک شود تا منوی خروجی نشان داده شود. منوی قرار ملاقات خروجی در شکل ۸ نمایانگر تأیید قرار ملاقات رزروشده توسط بیمار با یک پزشک است. آن‌گاه قرار ملاقات توسط مدیر برای تأیید نهایی مورد توجه قرار می‌گیرد و سپس قرار ملاقات می‌تواند بر اساس در دسترس بودن پزشک، تأیید یا لغو شود. بیمار هم‌چنین می‌تواند تأیید قرار ملاقاتش را چاپ کند. بیمار سپس می‌تواند وضعیت قرار ملاقات را برای اطلاع از تأیید یا لغو آن مشاهده کند. بیمار می‌تواند بر روی پیوند نام برای مشاهده‌ی گزارش قرار ملاقات کلیک کند تا منوی زیر پدیدار شود.

شکل ۷ منوی قرار ملاقات بیمار

شکل ۸ منوی خروجی قرار ملاقات

۳٫ ۳ منوی گزارش بیمار

منوی گزارش بیمار در شکل ۹ بیمار را با انتخاب ID بیمار و سپس کلیک بر روی دکمه‌ی “جستجو” برای مشاهده‌ی وضعیت قرار ملاقات از حساب کاربری‌شان( به عنوان جایگزینی برای مشاهده‌ی وضعیت قرار ملاقاتشان از طریق پست الکترونیکی) قادر به مشاهده‌ی گزارش پزشکی خود می‌سازد. این وضعیت برای ذخیره‌ی زمان می‌تواند از طریق دکمه‌ی پست الکترونیکی و وضعیت بیمار نیز می‌تواند مستقیماً از حساب کاربری مشاهده شود. زمانی که دکمه‌ی “جستجو” کلیک شود، منوی خروجی مشاهده می‌شود.

 

شکل ۹ منوی گزارش بیمار

این منو نشان‌دهنده‌ی گزارش قرار ملاقات بیمار است در حالی که بیمار می‌تواند وضعیت قرار ملاقات خود را ببیند. اگر قرار ملاقات بیمار توسط مدیر سیستم از منوی مدیر تأیید شده باشد، ستون وضعیت آن را نشان می‌دهد و یک پیام کوتاه در ستون پیام نشان داده می‌شود. منوی نمایان در شکل ۱۰ می‌تواند توسط بیمار چاپ شود.

شکل ۱۰ منوی گزارش قرار ملاقات بیمار

۶٫ ۵ منوی ورود مدیر

رابط مدیر او را قادر به پیاده‌سازی ویرایش، وارد کردن، حذف و بررسی نتایج کلی بیماران سرپایی ثبت‌نام شده می‌کند. یک مدیر می‌تواند یک پزشک یا پرستار باشد که قادر به زمان‌بندی قرار ملاقات‌ها، تولید گزارش‌ها قرار ملاقات‌ و مشاهده‌ی گزارش قرار ملاقات‌ بیمارانی است که تمامی اطلاعات لازم را ثبت کرده‌اند. بیمار دارای یک شماره‌ی شناسایی به منظور جستجو برای اطلاعات ذخیره‌شده در پایگاه‌داده‌ی سیستم است. اطلاعات موجود توسط سیستم و پس از وارد کردن شماره‌ی ثبت‌نامی معتبر بیمار، برای او به نمایش در می‌آید. شکل ۱۱ منوی ورود مدیر را نشان می‌دهد. زمانی که یک مدیر وارد می‌شود منوی زیر نشان داده می‌شود.

شکل ۱۱ منوی مدیر

منوی فعالیت مدیر که در شکل ۱۲ دیده می‌شود، نشان‌دهنده‌ی فعالیت‌هایی است که مدیر می‌تواند اجرا کند. فعالیت‌های زیر می‌توانند اجرا شوند:

  • بررسی قرار ملاقات( تأیید یا رد آن)
  • قرار ملاقات لغوشده
  • Roasterآماده‌شده‌ی پزشک
  • تولید گزارش قرار ملاقات

شکل ۱۲ منوی فعالیت مدیر

۶٫ نتیجه‌گیری

با توسعه‌ی سیستم وقت‌دهی قرار ملاقات پزشکی NHIS مبتنی بر وب، بیماران قادر به رزرو و مدیریت ساده‌ی قرار ملاقات خود هستند. بیماران توسط پیام کوتاه یا پست الکترونیکی از قرار ملاقات خود آگاه می‌شوند که قبل از تاریخ قرار ملاقات‌شان برایشان ارسال می‌شود. خود سیستم نیز مشاهده‌ی سریع قرار ملاقات‌ها در صفحه‌ی خانه را فراهم می‌آورد. این کارکردها می‌توانند به طور غیر مستقیم به کاهش تعداد قرار ملاقات‌های پزشکی از دست رفته و عدم حضور بیماران در قرار ملاقات‌شان کمک کند. بیماران می‌توانند توسط پیام کوتاه یا پست الکترونیکی از تغییرات قرار ملاقات خود به هنگام نیاز مبرم به حضور  فراهم‌آورنده‌ی خدمت در مکانی دیگر که منجر به عدم حضور وی می‌شود اطلاع یابند.

بیماران هم‌چنین میتوانند سوابق قرار ملاقات‌های خود را با سیستم ردیابی و نظارت کنند. با این وجود، نمایش داده‌های زیستی مانند پرتوهای ایکس و نتایج آزمایشگاه به دلیل محدودیت‌های فنی در سیستم گنجانده نشده‌اند. سیستم قادر به تشخیص یا تجویز دارو برای استفاده نیست و عمدتاً برای تجهیز وقت‌دهی قرار ملاقات میان بیمار و کارکنان بهداشت و درمان طراحی شده است. برای جبران این مورد، واحدهای اضافه‌ای مانند اخبار، سوابق درمان پزشکی و برنامه‌ی قطعه‌ای/ غیر قطعه‌ای قابلیت استفاده و کارکرد سیستم را افزایش می‌دهند و مدیریت منعطف قرار ملاقات بیماران را فراهم می‌سازد.

این سیستم برخی مدیران را نماینده‌ی کار با بیماران به منظور تواناسازی آنان برای مدیریت قرار ملاقات‌ها و پروفایل‌های شخصی‌شان می‌کند. در تبدیل سوابق قرار ملاقات کاغذی به الکترونیکی هیچ زمانی هدر نمی‌رود. سیستم هم‌چنین به‌سادگی به کاهش بار کاری کارکنان با اجازه دادن آنان به تولید گزارش‌های پزشکی کمک می‌کند. کارکنان اکنون می‌توانند شایستگی خود را افزایش داده و زمان بیش‌تری برای حداکثرسازی کیفیت خدمت تخصیص دهند.

منبع

Idowu, Adebayo Peter, Olajide Olusegun Adeosun, and Kehinde Oladipo Williams. “Dependable Online Appointment Booking System for Nhis Outpatient in Nigerian Teaching Hospitals.” International Journal of Computer Science & Information Technology 6.4 (2014): 59.

[۱] National Health Insurance Scheme (NHIS)

[۲] Open Access (OA)

[۳] Time-Lapse

[۴] Windows,  Interface  Menu  and  Pointing  devices  (WIMP)

دریافت مقاله

برای دریافت این مقاله برروی دکمه دانلود کلیک نمایید.